Araştırma Konuları

Dede Korkut Hikayeleri Hakkında Bilgi

Dede Korkut Hikayeleri

Dede Korkut Hikayeleri

Yaşamı hakkındaki bilgilere halk arasındaki söylentilere göre ulaşabildiğimiz Dede Korkut, Oğuz Türklerinin destanlarında o dönemin bozkır yaşantısının geleneklerini ve törelerini çok iyi bilen, Türkler tarafından kutsallaştırılmış yarı efsanevi bir bilgedir. Oğuzlar önemli meseleleri ona danışırlar ve keramet sahibi olduğuna inanırlar. Kopuz çalıp hikmetli sözler söylediği bilinir. Aynı zamanda Türklerin en eski destanı Dede Korkut Kitabı‘ndaki hikayeleri anlatan ozandır.

Dede Korkut hikayeleri, on iki destansı hikaye ve bir önsözden oluşur. Bu hikayeler 15-16. yüzyıllarda bilinmeyen bir yazar tarafından yazıya geçirilmiştir ve Dede Korkut Kitabı ismini almıştır. Kitabın asıl ismi “Kitab-ı DedeKorkut Ala Li-san-ı Taife-i Oğuzhan (Oğuzların Diliyle Dede Korkut Kitabı)’dır. Kitap Müslüman Oğuzların hayatlarını, gelen göreneklerini, törelerini efsanevi bir şekilde anlatır.

Dede Korkut Hikayeleri‘nde, ün salmış halk kahramanlarının mücadeleleri, ad koyma törenleri, tarihe ait söylentiler, o dönem yaşamış hanların ve beylerin hakkında övgüler, Türk töresine ait konular ve efsaneler yer alır. Bu hikayeler destan özelliği taşırlar. Her hikaye bir boy için söylenmiştir. Hikayelerde halkın bilgilenmesi ve ders verme amaçlanmıştır.

Dede Korkut Kitabı’nda Geçen Hikayeler:

  1. Dirse Han Oğlu Boğaç Han
  2. Salur Kazan`ın Evi Yağmalanması
  3. Kam Büre Bey Oğlu Bamsı Beyrek
  4. Kazan Bey Oğlu Uruz`un Tutsak Olması
  5. Duha Koca Oğlu Deli Dumrul
  6. Kanlı Koca Oğlu Kanturalı
  7. Kazılık Koca Oğlu Yegenek
  8. Basat`ın Tepegöz`ü Öldürmesi
  9. Begin Oğlu Emren
  10. Uşun Koca Oğlu Segrek
  11. Salur Kazanın Tutsak Olup Oğlu Uruz`un Çıkarması
  12. İç Oğuz`a Taş Oğuz Asi Olup Beyrek Öldüğü

Dede Korkut Hikayelerinin Özellikleri:

  • Eser, bir önsöz İle12 hikâyeden oluşur.
  • Olağanüstü olaylarla gerçeğe uygun olaylar eserde iç içedir.
  • Türklerin eski yaşam tarzları ile ilgili ayrıntılar yanında İslam dini ile ilgili özellikler de vardır.
  • Eserde geçen “Dede Korkut” meçhul bir halk ozanıdır.
  • Hikâyelerde Oğuzlar’ın çevredeki boylar ile aralarındaki savaşlar ve kendi iç mücadeleleri yer alır.
  • Hikâyelerin konuları; aşk, yiğitlik gösterisi, kahramanlık, boylar arasındaki savaştır.
  • 15. yy’da yazıya geçirilmiştir.
  • Eserin yazarı belli değildir.
  • Nazım ile nesir iç içedir.
  • Azerî Türkçesi ile oluşturulmuştur.

Bu Konuda Yararlanılan Kaynaklar:

turkedebiyatı.org

Vikipedi

Türkçe Bilgi