Uzun Mehmet

7. sınıf Türkçe Meram Yayınları çalışma kitabı, sayfa 70, 71, 72, 73, 74, “Uzun Mehmet”  metni etkinliklerinin cevap anahtarını aşağıda bulabilirsiniz.

1. ETKİNLİK

maden: Maden ocağı veya maden işletmesi.
er: Rütbesiz asker.
asker ocağı: Askerlik ödevinin yapıldığı kışla, ordugâh, tahkimli bölge, gemi, tersane vb. hizmet yerleri.
ocak: Ateş yakmaya yarayan, pişirme, ısıtma, ısınma vb. amaçlarla kullanılan yer.
vapur: Su buharı gücüyle çalışan gemi.
değirmen: İçinde öğütme işi yapılan yer.
yar: Uçurum.

2. ETKİNLİK

Metnin Ana Duygusu: Askerlik dışında da ulusumuza faydalı olacak işler yaparak vatanımıza hizmet edebiliriz.

Metnin Yardımcı Duyguları: Boş vakitlerimizi faydalı işler yaparak değerlendirebiliriz.
Bir işi başarabilmek için önce o işe inanmamız gerekir.

3. ETKİNLİK

Örnektir

UZUN MEHMET HİKAYESİ

Maden kömürü, maden kömürü, derler. Nedir bu maden kömürü ? Kara bir taş. Evet kara bir taş. Fakat bu kara taş, bir memlekete yiyecek kadar gerekli. Buğday kadar, et kadar gerekli. Maden kömürü ile tren işler, vapur işler, fabrika işler.
Bundan uzun yıllar önce Türkiye’de maden kömürü var mı yok mu bunu bilen yoktu. Bizde maden kömürünü ilk defa Uzun Mehmet adında bir genç buldu. Böylece memlekete büyük hizmet etti.
Uzun Mehmet bir köylü çocuğuydu. Zonguldak’ta bir köyde doğdu. Büyüdü, asker oldu. İstanbul’a gitti. Orada deniz eri olarak askerlik yaptı. Maden kömürünü ilk defa askerlikte gördü. Onun memlekete ne kadar gerekli bir şey olduğunu askerlikte öğrendi.
Günler geçti. Askerlik bitti. Son gün erler toplandılar. Uzun Mehmet de onların içindeydi. Bölük komutanı geldi. Elinde bir parça maden kömürü vardı. Dedi ki:
– Arkadaşlar, bunun maden kömürü olduğunu öğrendiniz. Şimdi biz bunu para ile alıyoruz. Türkiye’de maden kömürü var mı yok mu bilen yok. Varsa bulmak lazım. Onu bulmak memlekete çok büyük bir hizmet olacak. Gittiğiniz köyde, dağda, derede, her yerde bu kömürü arayın arkadaşlar.
Bölük komutanı her ere bir parça maden kömürü verdi. uzun Mehmet de bir parça aldı, torbasına koydu, yola çıktı. Birkaç gün sonra köye vardı.
Uzun Mehmet, köyde nereye gitse maden kömürü parçasını da yanına alıyordu. Her yerde maden kömürü arıyordu.
Bir sabah, erkenden evden çıktı. Bütün gün yürüdü. Akşam üzeri bir uçurumun önüne geldi. Burası tam bir maden kömürü yatağı idi.
Uzun Mehmet :
– Buldum işte ! Şimdi buldum ! diye sevindi.
Hemen işe başladı. Kömürü kazdı, ondan bir çuval aldı, eve götürdü. Birkaç parça aldı, ocağa attı. Bunlar maden kömürüydü. Hem de iyi cins maden kömürü. Çok güzel yanıyordu.
Birkaç gün sonra Uzun Mehmet İstanbul’a gitti. Orada komutanını buldu. Ona bulduğu kömürü gösterdi. Bölük komutanı kömürü aldı, baktı:
– Evet bu maden kömürü. Hem de iyi cins maden kömürü. Aferin Mehmet. Bunu nereden buldun, dedi.
Mehmet :
– Zonguldak’ta diye cevap verdi.
O gün bölük komutanı :”Uzun Mehmet Zonguldak’ta maden kömürü buldu” diye hükümete haber verdi. hükümet Uzun Mehmet’e aylık bağladı.
Bir gün geldi, herkes gibi Uzun Mehmet de öldü. Fakat “Uzun Mehmet” adı kaldı. Hiç unutulmadı.

Alıntıdır. Kaynak

4. ETKİNLİK

Gelmek:
gel – meli – y – im
gel – meli – sin
gel – meli
gel – meli – y – iz
gel – meli – siniz
gel – meli – ler

5. ETKİNLİK

Gelmek: 
gel – e – y – im
gel – e – sin
gel – e
gel – e – lim
gel – e – siniz
gel – e – ler

6. ETKİNLİK

Gelmek:
gel – se – m
gel – se – n
gel – se
gel – se – k
gel – se – niz
gel – se – ler

7. ETKİNLİK

Gelmek:

gel
gelsin

geliniz
gelsinler

Koşmak:

koş
koşsun

koşunuz
koşsunlar

Not: Emir kiplerinde kişi kendine emir veremeyeceği için emir kipinin birinci tekil ve birinci çoğul kişi çekimi yoktur.

8. ETKİNLİK

  • Ödevlerimi düzenli olarak yapmalıyım. ⇒ gereklilik – 1. tekil kişi
  • Okul kurallarına uymalısın. ⇒ gereklilik – 2. tekil kişi
  • Ben de sizinle geleyim. ⇒ istek – 1. tekil kişi
  • Keşke daha çabuk büyüsem. ⇒ şart – 1. tekil kişi
  • Sınıfın temizliğine özen gösteriniz. ⇒ emir – 2. çoğul kişi
  • Yeteneklerimizi doğru belirlemeliyiz. ⇒ gereklilik – 1. çoğul kişi