Sarı Traktör

8. sınıf Türkçe MEB Yayınları çalışma kitabı, sayfa 22, 23, 24, 25, 26, “Sarı Traktör”  metni etkinliklerinin cevap anahtarını aşağıda bulabilirsiniz.

1. ETKİNLİK

1- Arkasına römork takılabilen, çift sürmek, yük taşımak vb. işlerde kullanılan motorlu iş makinesi: Traktör
2- Belirli faaliyet ve işlemler sonucu yeni bir mal veya hizmet meydana getirme, istihsal, tüketim karşıtı. Üretim
3- Düvenle ekinlerin tanelerini başaklarından çıkarmak. Düven Sürmek.
4- Dövülerek savrulmaya hazırlanan ekin yığını. Tınaz.
5- Aykırı düşünce. Paradoks.
6- Bireyin ruhsal yaşamının bütünü. İç Dünya.
7- İtmeli mermi atan, genellikle zırhlı araçlara karşı yakın savaş sırasında kullanılan hafif silah, roketatar. Bazuka.
8- Tüfek, tabanca, top vb. ateşli silahların ucunda bulunan boru biçimindeki parça. Namlu
9- Bir yüzeyin üzerinde çizgi biçiminde olan, sarmal girinti veya çıkıntı. Yiv.
10- İlk durumunda kalmış olan, gelişmesinin başında bulunan, iptidai. İlkel.

2. ETKİNLİK

Örneklendirme: Yazar, romanda gördüğü bir eksiğin nasıl giderilebileceğini bir örnekle açıklıyor.
Oysa yazar, köylülerin görüşü ile birlikte, kendi görüşünü de bize iletebilmeliydi. “İlkel üretim çok yıpratıcıdır, köye traktör girmelidir, traktörün faydaları çoktur, büyüktür.” yolunda bir görüş, pek genel bir görüş olarak kalıyor; iyi niyetli ama üstünkörü bir görüş olarak kalıyor.
Benzetme: Yazar, romandaki kişilerin düzlüğü diğer varlıklara benzetiyor.
Yazar, onların da bir iç dünyaları olduğunu gösteremiyor. Bunun için o kişilerin içleri bazuka namluları gibi dümdüz, ne yivleri var ne setleri.

3. ETKİNLİK

[N] talip Apaydın, Sarı Traktör’de köydeki ilkel üretim biçimini bütün ayrıntılarıyla anlatıyor.
[Ö] Talip Apaydın’ın gerçeği görüşü bana biraz eksik gibi geldi.
[N] İlkel üretimin yerini makineli üretim alınca bunun gerektireceği ekonomik, toplumsal değişmelere hiç değinmemiş.
[Ö] yazar, köylülerin görüşü ile birlikte kendi görüşünü de bize iletebilmeliydi.
[Ö] Bana kalırsa Sarı Traktör, röportajla roman arası bir eser olarak kalmış.

4. ETKİNLİK

A.

Metindeki anlatım biçimine benzeyen yazı:

Baharla ihtiyarlığı bağdaşmaz zannettikleri için “Peki ama ihtiyarlamıyor muyuz?”
diye soranlar aramızda bulunabilir ama ben de size sorabilirim. Ağaç ihtiyarlamıyor
mu? Yüz yaşındaki bir ağaç ihtiyar değil midir? Elbette ihtiyardır. Onun da vücudu yıpranmış, yer yer kurumuş hatta çürümüştür. Fakat bahar gelince onun da damarlarına tıpkı taze fidanların damarlarına olduğu gibi su yürümüyor mu? O da tomurcuklanıp meyve vermiyor mu? Genç bir ağaçla arasında ne fark var? Yüz yıllık ağacın yüz ilkbaharı oluyor da bir insanın ilkbaharı niçin ömrünün ilk yıllarında tükensin? Şevket RADO

B.

Sarı Traktör metninde tartışmacı anlatım biçimi kullanılmıştır. Yazarın kendi doğrularına okuyucuyu inandırmak, onu kendi gibi düşündürmek için kullandığı anlatım tekniğine tartışmacı anlatım biçimi denir.

5. ETKİNLİK

(Örnektir)

Kime: [email protected]
Konu: Tolstoy – İnsan Ne İle Yaşar Kitap Eleştirisi
Yazmanın üstadı Tolstoy’un 1881 yılında kaleme aldığı bir başyapıt daha.
5 bölümde Tolstoy, devrin Rus köy dünyasından da izlenimler edinmeyi sağlayan tasvirleri içinde, özünde “maddi terakkisini tamamlamış insan, daha neye ihtiyaç duyar?” sorusunun cevabını barındıran öyküler sunuyor okuyucusuna.Yazılmasının üzerinden 130 yılı aşkın süre geçmesine karşın, betimlemelerinin yalınlığı içerisindeki derinliği, çıkarımlarının güncelliğini yitirmeyişi, büyük yazarlara yaraşan bir marifet olarak her daim Tolstoy ismi ile birlikte anılıyor.
Eser, “Tolstoy’a giriş” tadında, üstada yabancı olanların da sıkılmadan okuyabilecekleri sadelikte.
Köy hayatının rengini görüp bilen, kazma, kürek ve saban ile toprağı işleyen emeğin hakkını kavrayanlar için ayrı bir zevkle okunacaktır.

6. ETKİNLİK

–  Çağrıldığı yere yarım saat geç gitti. İşten kovuldu. (-ınca)
Cevap: Çağrıldığı yere yarım saat geç gidince işten kovuldu.
–  Her fena alışkanlıktan kendini korudu. Arkadaşlarını da düşünürdü. (-ken)
Cevap: Her fena alışkanlıktan kendini korurken arkadaşlarını da düşünürdü.
–  Sözün namus kadar değerli olduğunu bilirdi. Birine verdiği sözü mutlaka tutardı. (-dığı için)
Cevap: Sözün namus kadar değerli olduğunu bildiği için birine verdiği sözü mutlaka tutardı.
–  Konferansa geç kaldı, kapılar kapandı, o da dışarıda kaldı. (-ınca)
Cevap: Konferansa geç kaldı, kapılar kapanınca o da dışarıda kaldı.
–  Herkes gözlerini sahneye dikmiş, orkestrayı dinliyor. Loca kapısını açtı. Kendi evindeymiş gibi güldü ve yerine oturdu. (-erek, -ıp)
Cevap:  Herkes gözlerini sahneye dikerek orkestrayı dinliyor. Loca kapısını açıp kendi evindeymiş gibi güldü ve yerine oturdu.
–  Sahneye çıktı. Hemen rolünün havasına kendini kaptırdı. (-ır…-maz)
Cevap:  Sahneye çıkar çıkmaz hemen rolünün havasına kendini kaptırdı.
–  Bu kitapta tuhaf bir olay okudu. Kitabın etkisinden kurtulamadı. (-alı)
Cevap:  Bu kitapta tuhaf bir olay okuyalı kitabın etkisinden kurtulamadı.
–  Selam vermedi. Hemen içeri daldı. (-madan)
Cevap:  Selam vermeden hemen içeri daldı.

7. ETKİNLİK

–  Gediz Deltası, Türkiye’nin Ege kıyılarındaki en büyük deltasıdır. / Tarım alanları ve akdeniz tipi çalılıklar bir ağ gibi yayılmıştır.
Cevap: Gediz Deltası, Türkiye’nin Ege kıyılarındaki en büyük deltası olup deltada, tarım alanları ve Akdeniz tipi çalılıklar bir ağ gibi yayılmıştır.
–  İzmir Körfezi’nin kuzey hattı boyunca devam eder. / Gediz Deltası, Foça yakınlarına kadar uzanır.
Cevap:  İzmir Körfezi’nin kuzey hattı boyunca devam eden Gediz Deltası, Foça yakınlarına kadar uzanır.
–  Gediz Deltası, dört noktada deniz ile buluşur. / Bunlardan üç tanesi insan yapısı, bir tanesi de doğal yapı olmak üzere toplam dört adet dalyan bulunur.
Cevap: Dört noktada deniz ile buluşan Gediz Deltası’nda üç tanesi insan yapısı, bir tanesi de doğal yapı olmak üzere toplam dört adet dalyan bulunur.